محدودیت حجم و وزن در بار سفالی؛ نمونه دستی چیدمان پالت و تعداد سرویس
انتشار: ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ · نویسنده: پارس آجر · بهروزرسانی: ۳ آبان ۱۴۰۵
فهرست مطالب مقاله
8 سرفصلپاسخ سریع مهندسی: تعداد پالت قابلبارگیری روی یک خودرو از دو شمارش جدا به دست میآید و کوچکتر آنها حاکم است: شمارش فضا (چند پالت روی کفی مینشیند) و شمارش وزن (چند پالت به سقف بار فرضی میرسد). در نمونه دستی فرضی این مقاله، کفی ۷٫۲۰ × ۲٫۴۰ متر و پالت ۱٫۲۰ × ۱٫۰۰ متر با ارتفاع ۱٫۵۰ متر شمارش فضا را ۱۴ پالت و شمارش وزن را ۲۰ پالت میدهد؛ پس فضا حاکم است و ۱۴ پالت جا میشود. برای ۴۰ پالت سفارش، حداقل ۳ سرویس لازم است (۴۰ ÷ ۱۴ = ۲٫۸۵۷ و رو به بالا ۳). تمام ابعاد، جرمها و سقف ۶۰۰۰ kg فرضی هستند و ظرفیت قانونی، ایمنی محور یا مهار هیچ خودروی واقعی را نشان نمیدهند.
چرا «چند پالت جا میشود» با «چند کیلو جا میشود» فرق دارد؟
بار سفالی معمولاً نسبت به وزنش فضای زیادی میگیرد؛ اما این یک فرض هشداردهنده است، نه مشخصه محصول. برای هر بار باید دو سؤال جدا پرسید: آیا فضای کفی تمام شد؟ آیا وزن به سقف رسید؟ هر کدام زودتر برسد، همان محدودکننده است. در این مقاله هیچ نوع، جنس یا وزن واقعی سفال ادعا نمیشود؛ هر قطعه با جرم فرضی ۱٫۵۰ kg فقط برای تمرین حساب آمده است.
این مقاله با دو صفحه مرتبط دیگر هم فرق دارد: ابزار محاسبه ظرفیت بارگیری از تعداد یا وزن به تعداد خودرو میرسد و مقاله تناژ آجر فشاری وزن بار را به تعداد قالب تبدیل میکند. اینجا برعکس، از ابعاد کفی و پالت شروع میکنیم و نشان میدهیم چرا گاهی وزن هرگز به سقف نمیرسد.
ورودیها و نمادهای نمونه دستی (همه فرضی)
| نماد | شرح | مقدار | واحد | وضعیت |
|---|---|---|---|---|
| L ، W ، H | طول، عرض و ارتفاع قابلاستفاده کفی | ۷۲۰ ، ۲۴۰ ، ۱۶۰ | cm (برابر ۷٫۲۰ ، ۲٫۴۰ ، ۱٫۶۰ m) | مقدار نمونه، نه ابعاد خودرو واقعی |
| a ، b | طول و عرض پایه پالت | ۱۲۰ ، ۱۰۰ | cm | مقدار نمونه |
| h | ارتفاع پالت بارشده (با خود پالت) | ۱۵۰ | cm | مقدار نمونه |
| n_u | تعداد قطعه سفال در هر پالت | ۱۸۰ | قطعه | مقدار نمونه |
| m_u | جرم هر قطعه | ۱٫۵۰ | kg | مقدار نمونه، نه مشخصه محصول |
| m_pal | جرم پالت خالی | ۲۰٫۰۰ | kg | مقدار نمونه |
| P | سقف بار فرضی این تمرین | ۶۰۰۰ | kg | فرضی، نه ظرفیت قانونی |
| Q | تعداد پالت سفارش | ۴۰ | پالت | مقدار نمونه |
- نماد
- L ، W ، H
- شرح
- طول، عرض و ارتفاع قابلاستفاده کفی
- مقدار
- ۷۲۰ ، ۲۴۰ ، ۱۶۰
- واحد
- cm (برابر ۷٫۲۰ ، ۲٫۴۰ ، ۱٫۶۰ m)
- وضعیت
- مقدار نمونه، نه ابعاد خودرو واقعی
- نماد
- a ، b
- شرح
- طول و عرض پایه پالت
- مقدار
- ۱۲۰ ، ۱۰۰
- واحد
- cm
- وضعیت
- مقدار نمونه
- نماد
- h
- شرح
- ارتفاع پالت بارشده (با خود پالت)
- مقدار
- ۱۵۰
- واحد
- cm
- وضعیت
- مقدار نمونه
- نماد
- n_u
- شرح
- تعداد قطعه سفال در هر پالت
- مقدار
- ۱۸۰
- واحد
- قطعه
- وضعیت
- مقدار نمونه
- نماد
- m_u
- شرح
- جرم هر قطعه
- مقدار
- ۱٫۵۰
- واحد
- kg
- وضعیت
- مقدار نمونه، نه مشخصه محصول
- نماد
- m_pal
- شرح
- جرم پالت خالی
- مقدار
- ۲۰٫۰۰
- واحد
- kg
- وضعیت
- مقدار نمونه
- نماد
- P
- شرح
- سقف بار فرضی این تمرین
- مقدار
- ۶۰۰۰
- واحد
- kg
- وضعیت
- فرضی، نه ظرفیت قانونی
- نماد
- Q
- شرح
- تعداد پالت سفارش
- مقدار
- ۴۰
- واحد
- پالت
- وضعیت
- مقدار نمونه
تبدیل واحد: ۱ m = ۱۰۰ cm؛ بنابراین حجم پوششی هر پالت ۱٫۲۰ × ۱٫۰۰ × ۱٫۵۰ = ۱٫۸۰ m³ و حجم پوششی کفی ۷٫۲۰ × ۲٫۴۰ × ۱٫۶۰ = ۲۷٫۶۴۸ m³ است. «حجم پوششی» یعنی مکعب مستطیل محیط بر بار، نه حجم خود سفال.
شمارش دستی جایگاه پالت روی کفی
| الگوی چیدمان | تعداد در طول | تعداد در عرض | جایگاه در هر ردیف طبقه | یادداشت |
|---|---|---|---|---|
| جهت الف: ضلع ۱۲۰ cm در راستای طول | ⌊۷۲۰ ÷ ۱۲۰⌋ = ۶ | ⌊۲۴۰ ÷ ۱۰۰⌋ = ۲ | ۶ × ۲ = ۱۲ | ۴۰ cm عرض بلااستفاده |
| جهت ب: ضلع ۱۰۰ cm در راستای طول | ⌊۷۲۰ ÷ ۱۰۰⌋ = ۷ | ⌊۲۴۰ ÷ ۱۲۰⌋ = ۲ | ۷ × ۲ = ۱۴ | ۲۰ cm طول بلااستفاده |
- الگوی چیدمان
- جهت الف: ضلع ۱۲۰ cm در راستای طول
- تعداد در طول
- ⌊۷۲۰ ÷ ۱۲۰⌋ = ۶
- تعداد در عرض
- ⌊۲۴۰ ÷ ۱۰۰⌋ = ۲
- جایگاه در هر ردیف طبقه
- ۶ × ۲ = ۱۲
- یادداشت
- ۴۰ cm عرض بلااستفاده
- الگوی چیدمان
- جهت ب: ضلع ۱۰۰ cm در راستای طول
- تعداد در طول
- ⌊۷۲۰ ÷ ۱۰۰⌋ = ۷
- تعداد در عرض
- ⌊۲۴۰ ÷ ۱۲۰⌋ = ۲
- جایگاه در هر ردیف طبقه
- ۷ × ۲ = ۱۴
- یادداشت
- ۲۰ cm طول بلااستفاده
تعداد لایه: ⌊۱۶۰ ÷ ۱۵۰⌋ = ۱ لایه؛ زیرا دو پالت روی هم ۳۰۰ cm میشود و از H = ۱۶۰ cm بیشتر است. در این تمرین فقط دو چیدمان منظم مستطیلی بررسی شده است و چیدمانهای ترکیبی بررسی نشدهاند؛ پس ۱۴ یک حد پایین دستی برای همین فرضهاست، نه بهینهسازی. شمارش فضا: N_space = ۱۴ × ۱ = ۱۴ پالت. همه کسرها رو به پایین گرد شدهاند، چون نیمپالت جایگاه نیست.
وزن، حجم پوششی و تعداد سرویس
| شاخص | فرمول | مقدار | مخرج یا یادداشت |
|---|---|---|---|
| جرم قطعات یک پالت | n_u × m_u = ۱۸۰ × ۱٫۵۰ | ۲۷۰٫۰۰ kg | بدون پالت |
| جرم ناخالص یک پالت M_pal | ۲۷۰٫۰۰ + ۲۰٫۰۰ | ۲۹۰٫۰۰ kg | قطعات و پالت |
| شمارش وزن N_weight | ⌊P ÷ M_pal⌋ = ⌊۶۰۰۰ ÷ ۲۹۰⌋ | ۲۰ پالت | ۲۰٫۶۹۰ رو به پایین |
| پالت قابلبارگیری در یک خودرو | min(N_space ، N_weight) = min(۱۴ ، ۲۰) | ۱۴ پالت | فضا حاکم است |
| جرم یک خودرو با ۱۴ پالت | ۱۴ × ۲۹۰ | ۴۰۶۰ kg | ۶۷٫۶۷٪ از P (مخرج ۶۰۰۰ kg) |
| چگالی پوششی پالت | ۲۹۰ ÷ ۱٫۸۰ | ۱۶۱٫۱۱ kg/m³ | حجم پوششی یک پالت |
| سهم حجم پوششی اشغالشده | (۱۴ × ۱٫۸۰) ÷ ۲۷٫۶۴۸ = ۲۵٫۲۰ ÷ ۲۷٫۶۴۸ | ۹۱٫۱۵٪ | مخرج ۲۷٫۶۴۸ m³ |
| تعداد سرویس برای Q = ۴۰ | ⌈۴۰ ÷ ۱۴⌉ = ⌈۲٫۸۵۷⌉ | ۳ سرویس | رو به بالا؛ باقیمانده هم خودرو میخواهد |
| توزیع پالت | ۱۴ + ۱۴ + ۱۲ | ۴۰ پالت | جمع بدون دوبارهشماری |
| جرم کل | ۴۰ × ۲۹۰ | ۱۱٬۶۰۰ kg (۱۱٫۶۰۰ تن) | ۷۲۰۰ قطعه |
| میانگین جرم هر سرویس | ۱۱٬۶۰۰ ÷ ۳ | ۳۸۶۶٫۶۷ kg | مخرج ۳ سرویس |
| پر بودن جایگاهها | ۴۰ ÷ (۳ × ۱۴) = ۴۰ ÷ ۴۲ | ۹۵٫۲۴٪ | مخرج ۴۲ جایگاه؛ ۲ جایگاه خالی |
| سرویس سوم | ۱۲ ÷ ۱۴ ؛ ۱۲ × ۲۹۰ = ۳۴۸۰ kg | ۸۵٫۷۱٪ جایگاه ؛ ۵۸٫۰۰٪ از P | مخرج ۱۴ جایگاه و ۶۰۰۰ kg |
- شاخص
- جرم قطعات یک پالت
- فرمول
- n_u × m_u = ۱۸۰ × ۱٫۵۰
- مقدار
- ۲۷۰٫۰۰ kg
- مخرج یا یادداشت
- بدون پالت
- شاخص
- جرم ناخالص یک پالت M_pal
- فرمول
- ۲۷۰٫۰۰ + ۲۰٫۰۰
- مقدار
- ۲۹۰٫۰۰ kg
- مخرج یا یادداشت
- قطعات و پالت
- شاخص
- شمارش وزن N_weight
- فرمول
- ⌊P ÷ M_pal⌋ = ⌊۶۰۰۰ ÷ ۲۹۰⌋
- مقدار
- ۲۰ پالت
- مخرج یا یادداشت
- ۲۰٫۶۹۰ رو به پایین
- شاخص
- پالت قابلبارگیری در یک خودرو
- فرمول
- min(N_space ، N_weight) = min(۱۴ ، ۲۰)
- مقدار
- ۱۴ پالت
- مخرج یا یادداشت
- فضا حاکم است
- شاخص
- جرم یک خودرو با ۱۴ پالت
- فرمول
- ۱۴ × ۲۹۰
- مقدار
- ۴۰۶۰ kg
- مخرج یا یادداشت
- ۶۷٫۶۷٪ از P (مخرج ۶۰۰۰ kg)
- شاخص
- چگالی پوششی پالت
- فرمول
- ۲۹۰ ÷ ۱٫۸۰
- مقدار
- ۱۶۱٫۱۱ kg/m³
- مخرج یا یادداشت
- حجم پوششی یک پالت
- شاخص
- سهم حجم پوششی اشغالشده
- فرمول
- (۱۴ × ۱٫۸۰) ÷ ۲۷٫۶۴۸ = ۲۵٫۲۰ ÷ ۲۷٫۶۴۸
- مقدار
- ۹۱٫۱۵٪
- مخرج یا یادداشت
- مخرج ۲۷٫۶۴۸ m³
- شاخص
- تعداد سرویس برای Q = ۴۰
- فرمول
- ⌈۴۰ ÷ ۱۴⌉ = ⌈۲٫۸۵۷⌉
- مقدار
- ۳ سرویس
- مخرج یا یادداشت
- رو به بالا؛ باقیمانده هم خودرو میخواهد
- شاخص
- توزیع پالت
- فرمول
- ۱۴ + ۱۴ + ۱۲
- مقدار
- ۴۰ پالت
- مخرج یا یادداشت
- جمع بدون دوبارهشماری
- شاخص
- جرم کل
- فرمول
- ۴۰ × ۲۹۰
- مقدار
- ۱۱٬۶۰۰ kg (۱۱٫۶۰۰ تن)
- مخرج یا یادداشت
- ۷۲۰۰ قطعه
- شاخص
- میانگین جرم هر سرویس
- فرمول
- ۱۱٬۶۰۰ ÷ ۳
- مقدار
- ۳۸۶۶٫۶۷ kg
- مخرج یا یادداشت
- مخرج ۳ سرویس
- شاخص
- پر بودن جایگاهها
- فرمول
- ۴۰ ÷ (۳ × ۱۴) = ۴۰ ÷ ۴۲
- مقدار
- ۹۵٫۲۴٪
- مخرج یا یادداشت
- مخرج ۴۲ جایگاه؛ ۲ جایگاه خالی
- شاخص
- سرویس سوم
- فرمول
- ۱۲ ÷ ۱۴ ؛ ۱۲ × ۲۹۰ = ۳۴۸۰ kg
- مقدار
- ۸۵٫۷۱٪ جایگاه ؛ ۵۸٫۰۰٪ از P
- مخرج یا یادداشت
- مخرج ۱۴ جایگاه و ۶۰۰۰ kg
دو چیز را با هم اشتباه نگیرید: ۹۵٫۲۴٪ اشغال جایگاه است و ۶۷٫۶۷٪ نسبت جرم به سقف فرضی P. رو به پایین گرد کردن در شمارش جایگاه و رو به بالا گرد کردن در تعداد سرویس هر دو از یک منطق میآیند: نیمپالت و نیمخودرو وجود ندارد، اما باقیمانده سفارش باید حمل شود.
ضوابط ایمنی بارگیری و توزیع وزن در ناوگان حمل
نتیجه ۱۴ پالت و ۳ سرویس فقط مربوط به اعداد جدول ۱ است. از آن نمیتوان نتیجه گرفت:
- که یک خودروی واقعی چنین کفی یا چنین سقف باری دارد؛ ابعاد و ظرفیت واقعی را باربر و سند خودرو تعیین میکند؛
- که توزیع بار روی محورها مناسب است؛ شمارش محور در این مقاله انجام نشده و جرم ۴۰۶۰ kg شاهد توزیع محوری نیست؛
- که ارتفاع ۱۵۰ cm پایدار یا مجاز است؛ پایداری، مهار و محدودیت قانونی ارتفاع به طرح مهار و مقررات همان مسیر بستگی دارد؛
- که سفال واقعی چنین جرمی دارد؛ ۱٫۵۰ kg برای هر قطعه یک فرض تمرین است.
اگر وزن هر قطعه در مثال بهاندازه کافی بیشتر میبود، شمارش وزن میتوانست کوچکتر از ۱۴ شود و وزن حاکم میشد؛ مهم این است که هر بار هر دو شمارش انجام شود. برای محاسبه تعداد از وزن بار، به ابزار ظرفیت بارگیری و برای شرایط حمل به صفحه حمل و لجستیک مراجعه کنید.
پژوهشهای بهینهسازی چیدمان پالت و بارگیری ناوگان
Alonso، Alvarez-Valdes، Parreño و Tamarit (۲۰۱۶) مسئله ساخت پالت و بارگیری آن در کامیون را بررسی کردهاند؛ DOI مقاله. در این مدلسازی، علاوه بر قیدهای هندسی مثل همپوشانی نداشتن و عبور نکردن از ابعاد پالت و کامیون، در مسئله واقعی قیدهایی درباره وزن کل بار، بیشینه وزن تحملشده روی هر محور و توزیع بار داخل کامیون هم وجود دارد. این همان دلیلی است که مثال بالا را فقط «نمونه دستی» مینامیم: محور و توزیع بار در آن مدل نشدهاند.
Cuellar-Usaquen، Camacho-Muñoz، Quiroga-Gomez و Álvarez-Martínez (۲۰۲۱) روش ابتکاری برای ساخت پالت و بارگیری در ناوگان ناهمگن را برای یک شرکت لجستیک کلمبیایی ارائه دادهاند؛ DOI مقاله. این مطالعه از قیدهایی مانند جهت جعبهها، حد وزنپذیری جعبه، پالت و خودرو و پایداری ایستا نام میبرد.
هر دو منبع چارچوب ریاضی بستهبندی و بارگیری پالتی در مسائل بهینهسازی لجستیک را با لحاظ محدودیتهای ابعاد و وزن محور تبیین میکنند.
ماتریس کنترل ضوابط بارگیری، ابعاد پالت و توزیع بار ناوگان
| پارامتر کنترلی | مبنای محاسبه و ضابطه اجرایی | اهمیت فنی در حمل بار سفالی |
|---|---|---|
| ابعاد پالت و چینش کف | تطابق ابعاد ۱۲۰ × ۱۰۰ سانتیمتر با عرض بارگیر خودرو | جلوگیری از جابهجایی جانبی و واژگونی بار |
| توزیع بار روی محورها | توزیع یکنواخت وزن روی محور محرک و تریلر طبق ظرفیت قانونی | پایداری دینامیکی خودرو در پیچها و ترمزها |
| مهار و تسمهکشی ردیفها | مهار افقی و عمودی پالتها با تسمههای استاندارد | پیشگیری از شکستگی قطعات سفالی در تکانهای جاده |
| کنترل وزن ناخالص ناوگان | توزین در باسکول مبدأ و تطابق با سقف مجاز کارت خودرو | رعایت قوانین پلیس راه و پیشگیری از جریمه تناژ |
- پارامتر کنترلی
- ابعاد پالت و چینش کف
- مبنای محاسبه و ضابطه اجرایی
- تطابق ابعاد ۱۲۰ × ۱۰۰ سانتیمتر با عرض بارگیر خودرو
- اهمیت فنی در حمل بار سفالی
- جلوگیری از جابهجایی جانبی و واژگونی بار
- پارامتر کنترلی
- توزیع بار روی محورها
- مبنای محاسبه و ضابطه اجرایی
- توزیع یکنواخت وزن روی محور محرک و تریلر طبق ظرفیت قانونی
- اهمیت فنی در حمل بار سفالی
- پایداری دینامیکی خودرو در پیچها و ترمزها
- پارامتر کنترلی
- مهار و تسمهکشی ردیفها
- مبنای محاسبه و ضابطه اجرایی
- مهار افقی و عمودی پالتها با تسمههای استاندارد
- اهمیت فنی در حمل بار سفالی
- پیشگیری از شکستگی قطعات سفالی در تکانهای جاده
- پارامتر کنترلی
- کنترل وزن ناخالص ناوگان
- مبنای محاسبه و ضابطه اجرایی
- توزین در باسکول مبدأ و تطابق با سقف مجاز کارت خودرو
- اهمیت فنی در حمل بار سفالی
- رعایت قوانین پلیس راه و پیشگیری از جریمه تناژ
پژوهشهای علمی در زمینه الگوریتمهای چیدمان پالت و توزیع بار نظیر Alonso، Alvarez-Valdes، Parreño و Tamarit (۲۰۱۶؛ DOI مقاله) و Cuellar-Usaquen، Camacho-Muñoz، Quiroga-Gomez و Álvarez-Martínez (۲۰۲۱؛ DOI مقاله) اصول هندسی و توزیع وزن بر محورها را در ناوگان اثبات میکنند. این اصول مهندسی راهنمای تنظیم چیدمان پالتها در بارگیر است.
پرسشهای متداول مهندسی
چون هر کدام میتواند زودتر از دیگری به سقف برسد. در نمونه فرضی، فضا ۱۴ پالت و وزن ۲۰ پالت اجازه میداد؛ پس کمینه آنها یعنی ۱۴ حاکم شد. اگر فقط وزن شمرده میشد، ۲۰ پالت پیشبینی میشد که روی کفی جا نمیگرفت. این نتیجه به اعداد همان مثال وابسته است و برای سفال واقعی باید ابعاد و جرم واقعی جایگزین شود.
مسیر تبدیل پروژه به استعلام قابل پیگیری
برآورد مقاله را به درخواست پروژه تبدیل کنید
نوع مصالح، مقدار محاسبهشده و مقصد را ثبت کنید تا امکان تأمین و شرایط تحویل پروژه بررسی شود.
مسیرهای مرتبط و راهنماهای تکمیلی
بررسی تأمین مصالح پروژه
مشخصات پروژه و مقدار مورد نیاز را ثبت کنید تا امکان تأمین، مبلغ و شرایط تحویل بررسی شود.
