راهنمای فنی تشخیص سفال درجه ۱ از درجه ۲
اختلاف ابعاد واقعی با عدد اعلامی، مستقیم روی متره و هزینه پروژه اثر می‌گذارد.
علائم ظاهری و نقایص تشخیصی سفال درجه ۲ در کارگاه
- تابیدگی، تاب‌خوردگی و انحنای طولی در مقطع لبه‌های بلوک سفالی
- تفاوت ضخامت واقعی با اسمی (مثلاً ضخامت ۱۲.۵ سانتی‌متر به جای ۱۵ سانتی‌متر)
- صدای بم یا خفه در هنگام ضربه آرام، نشان‌دهنده خام بودن خشت در کوره یا وجود ترک درونی
- شکستگی بیش از ۵٪ پالت‌ها در حین تخلیه و جابه‌جایی در پای کار
- وجود دانه‌های آهکی شکفته‌نشده (آلوئک) که پس از بارندگی باعث پرش لعاب و ترک پوسته میشود
شاخص‌های اصلی تشخیص کیفیت
سفال درجه ۱ معمولاً یکنواختی ابعادی بالاتری دارد، صدای ضربه آن زنگ‌دار است و میزان لب‌پریدگی در آن محدودتر است.
در سفال درجه ۲، نوسان ابعادی و تخلخل نامنظم بیشتر دیده میشود و این موضوع باعث کسری و پرت در اجرا خواهد شد.
ریشه‌یابی در خط تولید کوره و مخلوط خاک
- عدم آسیاب دقیق ذرات سنگ‌آهک در خط گل‌ساز کارخانه؛ باقی‌ماندن دانه‌های آهک بزرگتر از ۱ میلی‌متر در فرآیند پخت به اکسید کلسیم تبدیل شده و هنگام تماس با آب منبسط و متلاشی میشود.
- توزیع حرارتی غیریکنواخت در تونل پخت کوره؛ قرارگیری بلوک‌ها در حاشیه واگن کوره باعث پخت ناقص (خام‌سوزی) یا حرارت مازاد (جوشیدگی و اعوجاج) میشود.
- خشک‌کردن شتاب‌زده خشت مرطوب در خشک‌کن‌های صنعتی که منجر به ایجاد ترک‌های تنشی مویین در پره‌های نازک داخلی بلوک می‌گردد.
دستورالعمل کنترل کیفی محموله سفال پیش از تحویل کامل (How-To)
گام ۱: اندازه‌گیری تصادفی ابعاد ۱۰ قالب با کولیس
استاندارد ملی ایران شماره ۲۹۰۹ - رواداری ابعادیاز بخش‌های مختلف تریلی ۱۰ قالب را به صورت تصادفی بردارید و طول، عرض و ارتفاع را بسنجید؛ انحراف بیش از ۲ میلی‌متر نشانه بار درجه ۲ است.
گام ۲: آزمون صدای زنگ‌دار (Ring Test) با چکش
استاندارد کارگاهی پایش کیفیت مصالحبا دسته چکش یا یک قطعه فلزی سبک به بدنه سفال ضربه بزنید؛ صدای زنگ ممتد نشانه تراکم و پخت کامل، و صدای خفه نشانه ترک درونی یا خام بودن مغز بلوک است.
گام ۳: تست غوطه‌وری ۲۴ ساعته برای سنجش جذب آب و آلوئک
استاندارد ملی INSO 7 - بند آزمون آلوئک آهکیک قالب را ۲۴ ساعت در آب غوطه‌ور کنید؛ در صورت ایجاد برآمدگی‌های سفید یا ترکیدگی موضعی (آلوئک)، کل پارت بار غیرقابل‌قبول است.
گام ۴: تطبیق قبض باسکول و بارنامه رسمی کوره با بیجک خروج
دستورالعمل تضمین اصالت و پایش بار پلتفرمشماره سری کوره و وزن خالص بار را با بیجک تطبیق دهید؛ وزن بسیار پایین‌تر نشانه نازک‌بودن بیش‌از‌حد پره‌ها و شکنندگی بحرانی در تیغه‌چینی است.
استانداردهای ملی و مقررات ملی ساختمان مرتبط
چک‌لیست تست میدانی در محل پروژه
- اندازه‌گیری حداقل ۱۰ نمونه از نقاط مختلف بار با ابزار دقیق
- تست ضربه‌ای برای تشخیص پخت ناقص و ترک پنهان پره‌ها
- کنترل یکنواختی تعداد سوراخ‌ها و وزن هر قالب
- ثبت فوری مغایرت و صورت‌جلسه کتبی قبل از خروج تریلی از کارگاه
اگر اختلاف ابعاد در نمونه‌برداری بالا بود، مصرف سری مشکل‌دار متوقف و صورت‌جلسه مغایرت ثبت شود.
جمع‌بندی کارشناس فنی
اگر این مشکل در مرحله خرید یا تحویل بار دیده شود، بهتر است قبل از پرداخت کامل، نمونه‌برداری، عکس‌برداری و تطبیق بیجک انجام شود. تیم پلتفرم می‌تواند مسیرهای تأمین جایگزین مرتبط را بررسی کند تا ریسک توقف کارگاه کمتر شود.
نیاز به بررسی حضوری یا تامین بار جایگزین از کوره معتبر دارید؟
اگر در کارگاه با این مشکل مواجه شدید، پیش از تخریب دیوار یا اتلاف مصالح، با واحد نظارت فنی پارس آجر تماس بگیرید تا نمونه‌برداری و تست اسیدی انجام شده و بار استاندارد دارای گواهی کوره هماهنگ شود.
لینک‌ها و صفحات مرتبط
پرسش‌های متداول عیب‌یابی
باعث کسری مصالح و افزایش دفعات سفارش در مقیاس پروژه میشود.
نحوه استفاده از اطلاعات استعلام
اطلاعات محصول، حجم سفارش، مقصد، نوع ماشین و زمان تحویل برای بررسی ظرفیت تولید، اعلام قیمت درب کارخانه، هماهنگی بارگیری و پیگیری سفارش استفاده میشود.